MuR@T OffiCiaL WebPaGe | Anasayfa Hakkımda | İletişim

Tarihi büyük patlama bugün

Bilim TeknikMeteorain10 Sep 2008

cern.jpg
Evrenin sırlarını çözmeyi hedefleyen insanlık tarihinin en büyük deneyi bugün
başlıyor. İşte sorular ve cevapları.     Ancak
sorun şu ki, pek çok kişi bu deneyi çok da kavrayabilmiş değil. Bu deney tam
olarak ne? Nasıl yapılacak, ne işe yarayacak? İşte bu sorulara da yanıt veren en
yalın ve kapsamlı bilgiyi Prof. Dr. Baki Akkuş Milliyet’ten Örnay Yılmaz’a
anlattı. Türk Fizik Derneği Genel Başkanı İstanbul Üniversitesi Fen
Fakültesi Fizik Bölümü Nükleer Fizik Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Baki
Akkuş, İsviçre’de bulunan CERN’de (Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi) yapılacak
insanlık tarihinin en büyük deneyi hakkında sorularımızı yanıtladı. Evrenin
sırlarını çözmeye yönelik deney bugün başlayacak.

DENEYİN AMACI CERN’deki
Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC) projesinin amacı, “büyük patlama” sonrasında
yaşanan yüksek enerji ve yüksek yoğunluğu yaratmaktır. NE ELDE
EDİLECEK? Birincisi, maddeye kütle kazandıran parçacık olan “Higgs
parçacığı”nı bulmak, “Büyük Patlama” teorisini ispatlamak. İkincisi “karanlık
madde”nin ne olduğunu anlayabilmek. Evrenin yaklaşık yüzde 30’unun “karanlık
madde”den oluştuğunu biliyoruz. Fakat ne olduğunu, içeriğini bilmiyoruz.
Buradaki amaç yüksek enerjiye ulaşıp “karanlık madde”yi deneylerde ortaya
çıkarıp özelliklerini ölçmek. Üçüncü olarak da, fizik kanunlarına göre evrenin
yarısının anti maddeden oluşması gerekiyor. Ama evrende anti madde yok denecek
kadar az. Çünkü her parçacığın bir anti maddesi var. Evren bu kanunun üzerine
kurulmuş. “Büyük patlama”dan sonra bu anti maddeye ne oldu? Bu sorunun yanıtı
aranacak. Maddenin ve evrenin nasıl oluştuğu anlaşılacak. Parçacıkların neden
kütlesi olduğu, bu kütlenin varlığının sağladığı düşünülen “Higgs parçacığı”nın
keşfedilmesi ve evrenin yüzde 96’lık bilinmeyen kısmının ne olduğu gibi sorular
cevabını bulacak. BAŞKA YARARI VAR MI? Fizik kanunları
değişebilir, gelişebilir veya yeni kanunlar ortaya çıkabilir. Hatta birçok yeni
parçacıkların da ortaya çıkması bekleniyor. Önce en küçük parça olarak atomları
biliyorduk. Sonra çekirdeği bulundu. Sonra çekirdeğin içinde nötron, protonların
var olduğunu öğrendik. Bilimsel merak bu kez de proton ve nötronların içinde
kuarklar ve gluonların var olduğunu buldu. Şimdi onların içinde de neler olduğu
ortaya çıkabilir. Bilgisayar, elektronik, nanoteknoloji, süperiletkenler, yeni
malzemelerin geliştirilmesi, enerji teknolojisi, savunma ve uzay sanayiinde çok
büyük teknolojik gelişmelere yol açacak. Bilindiği gibi internetin de çıkış yeri
CERN’dir. Hatta şimdiden bilgisayar teknolojisinde çok yeni gelişmeler oldu
bile. GİZEMLİ PARÇACIĞIN KEŞFİ 2 YIL SÜRERMaddeye kütle
kazandıran “Higgs parçacığı”nın bulunmasının 2 yıllık bir süre alacağı tahmin
ediliyor. Toplam deneylerin süresi ise 10 yıl olarak planlanıyor. LHC’nin
üzerinde farklı yerlerde 4 adet dedektör bulunuyor. ATLAS ve CMS dedektörleri,
“Higgs parçacığı”nı bulmaya çalışacak. LHCb dedektörü, “büyük patlama” anında
madde ile eşit miktarda olduğu düşünülen anti maddeyi bulmaya çalışacak. ALICE
dedektörü ise, “büyük patlama”dan hemen sonra evrenin ilk mikro saniyelerinde
daha protonlar oluşmadan ortaya çıkan kuark ve gluonları dedekte edecek.
Çarpışmalar bu dedektörlerin içinde olacak. kaynak:internethaber

Toplam Okunma : 564 , Bugün : 0

Trackback | Yorumları Takip Et

Yorum Yazın

Yorum Yapabilmek İçin Giriş Yapınız.



Powered By MuR@T | Copyright © 2019 Tahsin MuR@T BAYDUR | OfficiaL Web Page - Kişisel Web Sayfası