İSTANBUL - Büyükçekmece’de evinin önünde oynarken, sokak köpeğinin saldırısına uğrayan 5 yaşındaki Serkan Karabıçak’ın, derhal hastaneye götürüldüğü ve İstanbul’un en büyük üç kamu hastanesi tarafından görüldüğü halde nasıl olup da kurtarılamadığı tartışılırken, olayla ilgili ilk resmi açıklama İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapıldı. Sağlık Müdürlüğü, Serkan’ın ilk götürüldüğü Büyükçekmece Devlet Hastanesi’nde hemen aşılama programına alındığı ve 4 doz kuduz aşısı uygulandığını bildirildi. Ancak bu kez de, aşı yapılmış olduğu halde Serkan’ın neden öldüğü sorusu ve aşının bozuk olabileceği şüphesi yarattı.

İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü’nen yapılan yazılı açıklamada, “11 Eylül’de, daha sonradan kuduz olduğu anlaşılan bir köpek tarafından ısırılan Serhat Karabıçak’ın, aynı gün Büyükçekmece Devlet Hastanesi tarafından aşılama programına alındığı” ifade edildi.

PLASTİK CERRAHİYE SEVK EDİLDİ
Yüzündeki derin yaralar nedeniyle Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil polikliniğine gönderilen Karabıçak’ın, burada plastik cerrahi olmaması nedeniyle İstanbul Üniversitesi (İÜ) İstanbul Tıp Fakültesi plastik cerrahi polikliniğine sevk edildiği belirtilen açıklamada, “Burada yüzündeki ısırık yerleri yaklaştırıcı dikiş şeklinde sütüre edilmiştir. Daha sonra hastaya takipleri sırasında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesinde kuduz serumu ve aşı takvimi doğrultusunda 4 doz kuduz aşısı uygulanmıştır” denildi.

ŞİKAYETİ ARTINCA HASEKİ’YE GÖNDERİLDİ
Açıklamada, “28 Eylül’de Karabıçak’ın şikayetlerinin başlaması üzerine Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil polikliniğine başvurulduğu, kuduz ön tanısıyla çocuk servisi yoğun bakıma yatırıldığı, ancak yapılan tüm müdahalelere rağmen 2 Ekim’de hastanın kaybedildiği” bildirildi.

BÖLGEDE ŞÜPHELİ ISIRIK VAKALARI İZLENDİ
“Bölgede yakın tarihteki şüpheli ısırık vakalarının izlendiği” ifade edilen açıklamada, “olayın olduğu mahallede oturan ve kuduz tespit edilen hayvanla temasından şüphelenilen kişilerin de Büyükçekmece Devlet Hastanesi’nde aşı programına alındığı” kaydedildi. Açıklamada, şu bilgiler verildi:

“Kıraç beldesinde Tarım İlçe Müdürlüğü’nce yapılan çalışmalarda, ölen köpeğin Pendik Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’nde incelemesinde, kuduz müspet bulunmasının ardından İlçe Tarım Müdürlüğü tarafından idari ve fenni tedbirler alınarak, belediye ile işbirliği içerisinde hastalıkla mücadeleye başlanmıştır, bölgede hayvan karantinası başlatılmıştır. Bölgede kuduz hastalığı ile mücadele Büyükçekmece Kaymakamlığı, İlçe Sağlık Grup Başkanlığı, Büyükçekmece İlçe Tarım Müdürlüğü ve Kıraç Belediyesi ile işbirliği içinde yürütülmektedir.”

AŞI YAPILDIĞI HALDE NEDEN ÖLDÜ?
Serkan’a zamanında kuduz serumu ve 4 doz kuduz aşısı yapıldığı halde neden kurtarılamadığı merak ediliyor. Uzmanlar, aşının koruyuculuğunun yüzde 97-99 olduğuna dikkat çekerek, Serkan’a yapılan aşının “soğuk zincirinin ya da aşının bozulmuş olabileceğini” vurguladılar.

UZMANLAR YAPILMASI GEREKENLERİ ANLATIYOR
NTVMSNBC’nin sorularını yanıtlayan enfeksiyon hastalıkları uzmanı Prof. Şadi Yenen, kuduz şüphesinde izlenecek tedaviyi anlattı: “Şüphe derecesine göre hem antikorları içeren serumun, hem de aşının yapılması gerekir. Şüphe fazla ise ikisine birlikte ve hemen başlamak gerekir. Aşının değişik şemalar halinde uygulanması mümkün. Eğer ısıran hayvan gözlem altında ise ve ısırılan kişiye de gerekli müdahaleler yapılmışsa tecrite gerek yoktur. Ama ısıran hayvanın kuduz olma ihtimali yüksekse ve ısırık da büyükse şüpheli mutlaka yakın gözlem altına alınmalıdır.”

ISIRIK BEYİNE YAKINSA SERUM DA YAPILMALI
Dr. Dilek Mamcu, Serkan’ın durumu için “Böyle bir vaka kolay kolay atlanmaz ama hastane yetkilerinin herhangi bir açıklaması olmadığı için ne olduğunu tam olarak bilemiyoruz” dedi. Kuduz şüphesi güçlüyse, hastanın tecrit edilmesi gerektiğini belirten Mamcu, kuduz şüphesi bulunan vakalar için uygulamayı şöyle anlattı:

“Şüpheli ısırıkta önce hastanın muayenesi yapılır ve ısırıkların durumu tespit edilir. Hayvanın gözlem altında olup olmaması da çok önemli. Hayvanın ısırdığı yere ve ısırığın büyüklüğüne göre kuduz aşısı yapılır. Isırık beyine yakın bir yerdeyse veya el-ayak parmak uçları, dudak, göz gibi kan damarlarının ve sinirlerin çok olduğu bir yerdeyse, o zaman mutlaka kuduz serumu yapmak gerekir. Çünkü serum, 3-5 gün sonra aşıyla oluşacak bağışıklıktan önce kandaki virüsü nötralize eder. Aşı üç gün sonra korumaya başlayacağı için, vücuda virüs girdiyse o süre içinde santral sinir sistemine ulaşacaktır. Bu nedenle serumun bir an evvel yapılması virüsleri etkisiz hale getirir. Serumdan sonra aşının da mutlaka 5 doz verilmesi lazım. HDCV denen kuduz aşısı 0-3-7-14 ve 28’inci günlerde yapılır.”

‘YÜKSEK ÖLDÜRÜCÜLÜĞÜ’ OLAN HASTALIK
İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü açıklamasında, kuduz hastalığına ilişkin bilgilere de yer verdi. Kuduz hastalığının yüksek öldürücülüğü olan “akut viral ensefalomyelitle” seyreden bir virüs hastalığı olduğu kaydedilen açıklamada, şüpheli ısırık veya temas vakalarından sonra hastalığın ortaya çıkma süresinin birkaç günden aylara kadar uzayabildiği belirtildi.

Açıklamada, hastalığın çıkış süresi ve şiddetinde, “yaranın büyüklüğü ve derinliği, ısırılan bölgenin beyne olan uzaklığı, ısırılan bölgedeki sinir dokusunun yoğunluğu ve ısırılma sırasında bulaşan virüs yoğunluğunun etkili olduğu” ifade edilerek, özellikle baş-boyun bölgesi yaralanmalarında hastalığın tüm uygulamalara rağmen çok hızlı seyredebildiği vurgulandı.

“Şüpheli temaslardan sonra ilk yapılması gereken, yaranın bol sabunlu suyla temizlenmesidir” denilen açıklamada, şunlar kaydedildi: “Daha sonra mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Şüpheli vakalardan sonra ısıran hayvan izlenebiliyorsa 10 gün boyunca gözetim altında tutulmalı, bu sırada ısırılan kişiye koruyucu aşı programı başlatılmalıdır. Hayvanın ölmesi durumunda aşı programı tamamlanır. Kuduz tespit edilen bölgelerde hayvanlara yönelik karantina işlemleri uygulanmakta olup, insanlara yönelik bir karantina uygulaması yoktur. İlimizde kuduz mücadele programı kapsamında enfeksiyon hastalıkları uzmanı bulunan 14 hastane, aşılama ve tedavi merkezi olarak belirlenmiştir.”

‘BİLDİRİMİ ZORUNLU’ HASTALIKLARDAN
Sağlık İl Müdürlüğü açıklamasında olmayan bir bilgi de, kuduzun “bildirimi zorunlu hastalıklar” arasında A grubunda bulunması. Bu nedenle kuduz ihtimali olan kişi, ilk andan itibaren devletin kontrolüne giriyor. Derhal kuduz tedavi merkezine gönderilmesi, yoksul olanların yol ve benzeri harcamalarının belediyeler ve özel idarelerce karşılanması, kuduz aşısının herkes için ücretsiz yapılması hükme bağlanmış.

Hastayı ilk gören sağlık görevlisinin yapması gereken yönlendirmeden sonra, kuduz merkezinde, ısırılan yerin durumuna göre bir aşı takvimi düzenliyor. Hangi tarihlerde aşı olması gerektiği hem merkezin kayıtlarına geçiriliyor; hem de hastaya imzalı-mühürlü bir belge olarak teslim ediliyor. Aşı tarihinde gelmeyen kişiye derhal ulaşılması; bulunamıyorsa radyo ve tv kanalları aracılığıyla duyuru yapılması; yakalanıp en yakın merkeze götürülüp aşılanması gibi bir dizi önlem kurala bağlanmış.